Volop aandacht voor Jan van der Vaart

Hij bestempelde zichzelf als ‘pottenbakker’, maar drukte een enorme stempel op de naoorlogse keramiek. Jan van der Vaart (1931-2000) staat de komende periode volop in de aandacht, met een vandaag (15 november 2025) verschenen monografie en een tentoonstelling in het Kunstmuseum Den Haag.

Van der Vaart moest tijdens zijn leven niets hebben van ‘kunst met een grote K’. In plaats daarvan koos de meesterpottenbakker voor een andere tactiek om zijn werk bij het grote publiek bekend te maken: geen unieke werken, maar serieproductie. Hoewel de methode niet geliefd was bij verzamelaars en collega-keramisten, wist hij op deze manier design voor iedereen bereikbaar te maken. Een vaas als kunstobject én gebruiksvoorwerp.

Ook verschillende internationale collecties namen zijn werken op, zoals het Victoria & Albert Museum in Londen en het Museum of Modern Art in New York. In de vele tentoonstellingen waarin zijn werk te zien was, werden de vazen regelmatig aangekleed met bloemen erin. Zijn invloed is, door zijn rol als docent aan de Rietveld Academie, ook bij nieuwe generaties keramiekmakers zichtbaar.

Opnieuw volop aandacht

Nu, 25 jaar na zijn overlijden, staat Van der Vaart opnieuw in de aandacht. Dat begint met de monografie Jan van der Vaart. Meesterpottenbakker, die op 15 november 2025 verscheen bij Stichting Cometa. Het boek is de eerste publicatie van de stichting, die in 2022 werd opgericht met het doel om bijzondere kunstboeken te produceren over moderne en hedendaagse Nederlandse vormgeving en beeldende kunst. Het boek bevat ongeveer 250 foto’s en illustraties van Van der Vaarts werk, gemaakt door Erik en Petra Hesmerg, en vergezeld met tekst van Jan de Bruijn.

In het verlengde van de monografie organiseert het Kunstmuseum Den Haag van 15 november 2025 tot en met 5 juli 2026 de tentoonstelling Jan van der Vaart: voor Jan en alleman. De tentoonstelling vormt een groot retrospectief op Van der Vaarts werk. Meer dan 150 objecten – zowel serieproducten als unieke werken – zijn in de tentoonstelling vertegenwoordigd. De expositie is hiermee de eerste overzichtstentoonstelling van zijn werk sinds 1991, toen in Museum Boijmans Van Beuningen.

Ten slotte kan men op de website van Keramiekmuseum Princessehof een digitale expositie over Van der Vaart zien. Zijn voormalige atelier maakt sinds 2008 deel uit van de vaste opstelling van het museum.

De VandenEnde Foundation deed een bijdrage van € 19.000,- aan de totstandkoming van de monografie over het werk van Jan van der Vaart.