Eerste exemplaar jubileumboek DeLaMar voor Simone Kleinsma

Het DeLaMar viert feest. Het is deze week vijftien jaar geleden dat het huidige theater zijn deuren opende, en tachtig jaar geleden dat de eerste aanzet voor Theater de la Mar werd gegeven. In het kader van dit jubileum schreef Ronald Ockhuysen het boek 80 jaar DeLaMar, dat de geschiedenis van het theater in tekst en beeld vertelt. Tijdens de boekpresentatie op 26 november 2025 in Café DeLaMar nam Simone Kleinsma het eerste exemplaar in ontvangst uit handen van Joop en Janine van den Ende.

Joop van den Ende: “Helaas is in Nederland weinig aandacht voor de geschiedenis van de kunsten. Terwijl ook deze verhalen verteld moeten worden. Dat is bij DeLaMar nu gebeurd. Het is belangrijk dat de historie van dit theater, met een grote rol voor cultureel ondernemerschap, nu eindelijk is geboekstaafd.”

Van Theater de la Mar naar DeLaMar
Ruim tachtig jaar geleden, op 11 juni 1945, schrijft ondernemer Piet Grossouw aan de Gemeente Amsterdam dat hij in een pand op Marnixstraat 404 een theater wil stichten voor het Fientje de la Mar Ensemble. Het zou de thuisbasis moeten worden van een nog niet bestaande toneelgroep, die moet worden geleid door zijn vrouw Fien de la Mar. De gemeente gaat akkoord; de oude basisschool, in de oorlog totaal verruïneerd, wordt door Grossouw verbouwd. Op 31 juli 1947 opent Theater de la Mar. Een groot succes wordt het niet: twee jaar later spat de droom van Piet Grossouw en Fien de la Mar uit elkaar.

Een paar jaar later bundelen Paul Kijzer, Piet Meerburg en Wim Sonneveld hun krachten. Op 23 december 1952 heropent het gebouw als het Nieuwe de la Mar Theater. Er volgen twee succesvolle decennia, maar door het overlijden van Sonneveld (1974), de veranderende publiekssamenstelling en het gebrek aan investeringsmogelijkheden komt het theater opnieuw in zwaar weer. In 1987 neemt de gemeente de exploitatie over, nadat het Nieuwe de la Mar is gefuseerd met Theater Bellevue. Dat gaat enkele jaren goed, maar gebrek aan voldoende financiële middelen en een gebouw in verval lijken na de eeuwwisseling opnieuw het einde van het theater in te luiden.

Het is 2005 als cultuurwethouder Hannah Belliot Joop en Janine van den Ende benadert met de vraag of zij misschien redding kunnen brengen. Er worden plannen gemaakt voor een verbouwing tot een nieuw theater, dat vanuit de VandenEnde Foundation zal worden gefinancierd. Bijna vijf jaar lang wordt er gewerkt, voordat op 28 november 2010 het huidige DeLaMar door toenmalig Koningin Beatrix officieel wordt geopend.